Appingedam Delfzijl Eemsmond presenteren

STAAT IN EEMSDELTA

Kunst en architectuur in Eemsdelta

vergroot

afdrukken Kerkgebouw

Architectuur
toon vergroting Kerkgebouw
toon vergroting Kerkgebouw
toon vergroting Kerkgebouw

De Hervormde Kerk is een gepleisterde in romano-gotische stijl gebouwde zaalkerk met een rechtgesloten koor met zadeldak en dakruiter.
De kerk werd rond 1300 gebouwd en heeft steunberen aan de noordzijde en lisenen aan de zuidzijde. De topgevel aan de oostzijde is voorzien van spitsboognissen. De spitsboogvensters heeft men later, mogelijk in de 16de eeuw, aangebracht. De opengewerkte dakruiter met koepeldakje is in 1723 vernieuwd. Hierin hangt een klok uit 1615, gegoten door Hans Falck van Neurenberg. Deze heeft waarschijnlijk eerst dienst gedaan in een bij de kerk staande klokkenstoel.
Meester Hans Falck van Neurenberg was één van de destijds door Europa rondtrekkende klokkengieters. Van 1616 to 1634 woonde en werkte hij in Leeuwarden, daarna vertrok hij naar Rusland als kanonnengieter. Van zijn hand zijn in Friesland 28, in Groningen minstens 4 luidklokken bewaard gebleven. (In Oldehove, Grijpskerk, Visvliet en Breede)

In de 19de eeuw heeft men de gietijzeren roedenverdeling aangebracht en de kerk gepleisterd.
De kerk is overdekt met een witgeschilderd 19de-eeuws houten tongewelf; oorspronkelijk was de ruimte overdekt met drie gemetselde koepelgewelven. In de kerk herinneren verscheidene overblijfselen aan de tijd dat de kerk nog rooms-katholiek was. In de zuidmuur is een gedichte hagioscoop herkenbaar, een klein, laaggeplaatst venster dat zicht biedt op het altaar. Waarschijnlijk had het als functie gelovigen van buitenaf zicht te biddn op de hostie of een reliek. Ook is er in de oostwand een sacramentsnis te zien, de plaats waar de heilige hostie bewaard werd. Op de noordmuur is een wijdingskruis aangebracht ter teken dat de kerk door de bisschop ingewijd is geweest.
De familie Sickinghe van de Warffumborg heeft haar sporen in de kerk nagelaten.: het wapen van de familie staat op de overhuifde herenbank met gesneden bekroning afgebeeld en ook in de kerkklok is haar naam vereeuwigd.
Van belang zijn de preekstoel met achterschot en klankbord uit 1853, vervaardigd door A.C. Cramwinkel, de avondmaalstafel met marmeren blad en de smeedijzeren doopschaalstandaard.

Het orgel boven de westingang is door de bekende orgelbouwer P. van Oeckelen rond 1840 als huisorgel gebouwd en na aankoop door de kerk in 1849 door hem verbouwd tot kerkorgel. Op het orgel is een wapenschild geplaatst van Unico Allard Alberda van Menkema die destijds collator van de kerk was.

Rondom de kerk ligt het oude kerkhof omsloten door een gietijzeren hek uit 1912. Het zerkje van Peter Jans ligt aan de noordkant van de kerk, maar is waarschijnlijk afkomstig uit het interieur.


De kerk van Breede maakt onderdeel uit van het project Landmerken.

Het project Landmerken [deze tekst onder kopje ‘project’ invoeren en links naar kerken Breede, Termunten, Uitwierde, Oldenzijl/oosternieland]
In 2008 kregen de Stichting Oude Groninger Kerken en Landschapsbeheer Groningen een subsidie uit het Waddenfonds voor hun project Landmerken. Een “landmerk” is een oriëntatiepunt in het landschap. De Groninger kerktorens, kerken en kerkhoven vormen samen deze landmerken in het waddengebied. Van oudsher oriënteerden schippers op het wad zich op de kerktorens langs de kust. Een kerk in een dorp is voor bewoners een onderdeel van hun identiteit, en van verre al een herkenningspunt.
Het doel van het project Landmerken is het herstellen en versterken van de nauwe relatie tussen torens, kerken en kerkhoven en daarmee het in standhouden van het cultuurlandschap van de wadden. Daarnaast wordt gewerkt aan het stimuleren van het gebruik van kerken en torens. Acht plaatsen zijn geselecteerd: Hornhuizen, Wierhuizen, Breede, Oldenzijl/ Oosternieland, Uitwierde, Termunten, Finsterwolde en Nieuw Beerta. In deze dorpen worden restauratie- en herstelwerkzaamheden uitgevoerd. Er worden bijvoorbeeld grafmonumenten en paden hersteld, uitkijkpunten gebouwd, informatiepunten ingericht en er worden nieuwe gebruiksvoorzieningen aangebracht. Ook wordt toeristisch-recreatief materiaal ontwikkeld.


Meer informatie www.landmerken.nl

Kenmerken

Deze website wordt u aangeboden door de gemeentes:

logo logo logo

Met dank aan:

logo logo logo logo

Colofon | Proclaimer